11 marca br. mają ponownie rozpylić swoje zbawienne fluidy sanatoria, ale w kontekście powracającej trzeciej fali pandemii – tym razem spowodowanej mutacją brytyjską – nie wiemy czy tak będzie. Byliśmy jednak w jednej z najbardziej znanych, sanatoryjnych miejscowości w Polsce. Powiedzmy szczerze, obraz Ciechocinka – przynajmniej obecnie – jest przygnębiający. Na szczęście prywatni właściciele centrów medycznych, hoteli, SPA - pomimo pandemii - trzymają poziom. Ale czy wytrzymają, jeśli Niemcy przedłużyli lockdown do 28 marca a podwojona liczba zarażonych w Polsce wirusem Sars-CoV2 zapaliła czerwoną lampkę ministrowi zdrowia?
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / pałac Targon ciągle w formie, choć ma słabe notowania u gości i odwiedzających. Przed pandemią nie można było tu nawet wcisnąć roweru, dziś każdy chętny - z aktualnym ujemnym wynikiem COVID-19 - będzie honorowym kuracjuszem skierowanym przez NFZ...
Ludzi na ulicach można policzyć jak... ołówki w piórniku, główny deptak, fontanna, tężnie, a przede wszystkim liczne tu sanatoria... nadal uśpione. Te, podlegające NFZ dogorywają, inne straszą od lat (pustostan np. „Wiarus”, brak inwestorów, totalna degrengolada).
Dlaczego? Pytaliśmy kilku rodowitych mieszkańców, nawet nie chcieli rozwijać tematu. Wszyscy narzekają i wrzucają problemy do jednego koszyka – pandemia.
Widać jednak, że prywatne kliniki, centra medyczne, dworki to odbicie w drugą stronę... kwitną i dają przykład dobrego zarządzania: dworek prezydenta RP*, „Akacja” Medical Resort, pałac Targon (aczkolwiek słabiutkie referencje gości), Sanatorium Uzdrowiskowe „Zdrowie” czy TeoDora "Ormuz" Med&Spa.
*/ Historia dworku w Ciechocinku sięga czerwca 1932 r., kiedy ówczesny prezydent Ignacy Mościcki przyjechał do kurortu na otwarcie nowo wybudowanego kąpieliska, a następnie wypoczywał w "Domu Zdrojowym". Wówczas zrodziła się myśl, żeby zbudować dworek przeznaczony na rezydencję głowy państwa. Wybudowano piętrowy dworek w stylu neoklasycystycznym, ale Mościcki nie miał okazji z niego skorzystać. W latach 1933-1939 zatrzymywali się w nim wysocy urzędnicy państwowi.
W czasie wojny dworek był siedzibą gestapo!
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Warto też zwrócić uwagę, że rażąco niskie są także opinie o samym Urzędzie Miasta... zaledwie 2,3 pkt. (wg Google). W ocenie ciechocinianin to wina burmistrza, ale czy tylko? Sporo dziegciu dodają także b. kuracjusze, mający porównanie z innymi kurortami i sanatoriami w Polsce.
Najsłynniejsze polskie uzdrowisko?
Tak było dawniej, dziś podupada i ma coraz gorsze opinie wśród kuracjuszy, obecnie miasteczko uzdrowiskowe liczy 10.567 mieszkańców (dane z 2017 roku).
Nazwa miasta nadal budzi kontrowersje. Jedni przypisują nazwę od słowiańskiego imienia "Ciechota", ponoć pierwszego właściciela wsi. Inna wersja wyostrza optykę na Krzyżaków. Gdy nadano im Słońsk, jak gdyby nigdy nic, zagarnęli sąsiadujące z nim włości. Po pewnym czasie nazywano je „cichym odcinkiem”, ale późniejszy bieg wydarzeń – ostatecznie – zmienił tę nazwę na Ciechocinek.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / Sanatorium Uzdrowiskowe "Zachęta B", raczej trudno o zachętę...
Jest jeszcze legenda o pięknej kasztelance "Cinie", która zakochała się w rycerzy o imieniu "Ciecho". Choć nie był to mezalians, jednak rodzice nie pobłogosławili tego związku, więc młodzi uciekli. Zemsta ojca była sroga, córkę uwięził w baszcie, a rycerza kazał utopić w Wiśle. Ponoć ich dusze i tak się połączyły, a okoliczny lud podchwycił nazwę „Ciecho - Cina”, a w końcu powstał Ciechocinek.
No tak, legenda najbardziej przemawia do młodych, zakochanych i planujących w tych trudnych covidowych czasach śluby i wesela. Nie będzie to jednak sielanka i uroczystość bez obostrzeń. Ale miłość ma swoje prawa...
- Miłość nie wybiera, nie pyta o pozwolenie. Spada na ciebie jak grom z jasnego nieba, gdy wcale się tego nie spodziewasz. I człowiek już nigdy nie jest taki jak wcześniej – powiedział przecież Oneiros
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Gdyby nie solanka, klimat, możni właściciele, Ciechocinek byłby nadal kolonią...
Przez wiele lat Ciechocinek był wsią o dość małym znaczeniu, ale miał możnych właścicieli (Siemikowscy, Sobiesierscy, Służewscy, Potuliccy, Niemojewscy czy Zawadzcy). Ten ostatni ród, w 1823 r. sprzedał ziemię Konstantemu Leonowi Wolickiemu na budowę warzelni soli. Później uzdrowiskowe miasteczko było własnością Skarbu Polskiego. Od 1912 nastał dość mocny Komitet Zawiadujący Ciechocińskim Zakładem Kąpielowo-Zdrojowym.
Prawa miejskie, po odzyskaniu niepodległości, nadano dekretem rządu polskiego z 4 lutego 1919 r. Miasto podlegało wtedy powiatowi nieszawskiego województwa warszawskiego, dziś jest w strukturach woj. kujawsko-pomorskiego, ok. 20 km od Torunia.
Zalążki dzisiejszych sanatoriów – rozwój Ciechocinka
W początkach XIX wieku odkryto i wydobywano tu sól. Dziś solanki, których tu nie brakuje zasilają pobliskie tężnie, fontannę, a także wykorzystywane są do zabiegów leczniczych. Od 1836 uruchomiono tu słynne kąpiele z solanki ciechocińskiej, zaczęły też powstawać pierwsze prywatne domy zdrojowe, a miejscowi Żydzie stawiali tu swoje szynkwasy. Na terenie uzdrowiska - do dziś - istnieje kilka odwiertów wody o dość złożonym składzie (chlorkowo-sodowo-bromkowe czy jodkowo-żelazowe). Bardzo popularna jest tu woda mineralna „Krystynka”, aczkolwiek – naszym zdaniem – nie jest tak dobra jak „Ostromecka”, która znalazła nawet uznanie senatorów i posłów w stolicy.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / TeoDora Med&Spa "Ormuz", jeden z piękniejszych hoteli z centrum odnowy
W 1922 r. uchwalono ustawę o uzdrowiskach, na mocy której Ciechocinek został włączony do uzdrowisk państwowych, a w 1925 roku wmurowano fundament pod słynną fontannę „Grzybek” zaprojektowaną przez arch. Jerzego Raczyńskiego. Przypomnijmy, iż w maju 2018 roku uległa silnej (nieodwracalnej) destrukcji, pod wpływem solanki przerdzewiały zbrojenia i konstrukcja złamała się, jak domek z kart.
Słynny od lat deptak, przed wojną nazywany Parkiem Zdrowia, nabiera barw już wczesną wiosną. Dziś, nadal uśpiony czeka na zabiegi pielęgnacyjne pań z „Zieleni Miejskiej”. Przypomnijmy, że już w 1932 r. oddano do użytku krytą pływalnię termalno-solankową (w kształcie kuli), zaprojektowaną przez architekta Romualda Gutta i inż. Aleksandra Szniolisa. Projekt ten był nagrodzony na krajowym konkursie sztuki w dziedzinie architektury podczas XI Olimpiady w Berlinie (w 1936 r.)
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com/ kolegiata św. Apostołów Piotra i Pawła
Począwszy od 1932 roku Ciechocinek nabierał rytmu miasteczka uzdrowiskowego. Powstawały piękne ośrodki, zespoły handlowo-gastonomiczne, szkoły, a nawet hala targowa. Miasto żyło zielenią i różnokolorowymi dywanami kwiatowymi. Systematycznie miasteczko wchłaniało mniejsze wsie i kolonie, jak: kolonie Słońsk, Piaski, Słonawy, Mała Wola, Aleksandrówka czy Stary Ciechocinek oraz części Wołuszewa. Do wybuchu II wojny światowej miasteczko liczyło 5300 obywateli (w tym 700 Żydów).
Obecnie czas na zmiany i prężną działalność uzdrowiska po pandemii. Wierzymy, że nakreślona sytuacja widziana okiem gości zmieni się diametralnie. Konkurencja jest ostra, bo całkiem niedaleko mamy Inowrocław z mocno zadbanym kompleksem parkowo-uzdrowiskowym i tężniami po rewitalizacji.
Pomnik Romualda Traugutta
Pomnik pięknie wkomponowano w parku z widokiem na kolegiatę św. Apostołów Piotra i Pawła. Jednak pierwszy pomnik wyglądał inaczej niż obecnie. Ciechociński monument zniszczyli Niemcy podczas II wojny światowej. W maju 1945 r. odbudowano go, ale na innym cokole, już bez wizerunku Traugutta, ale z napisem: "Romualdowi Trauguttowi 1826-1864". To kolumna z orłem powstańczym i tablicą ku czci przywódcy powstania styczniowego. Trzeba dodać, że ciechocinianie dbają o dawną historię Polski w myśl zasady: "Naród, który nie szanuje swej przeszłości nie zasługuje na szacunek teraźniejszości i nie ma prawa do przyszłości" – powiedział marszałek Józef Piłsudski.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com/ cokół z napisem na cześć Romualda Traugutta
Prezydent Andrzej Duda, w 155. rocznicę wybuchu powstania styczniowego (w styczniu 2018 r.) złożył wieniec pod pomnikiem upamiętniającym przywódcę tego patriotycznego zrywu tj. Romualda Traugutta.
Dodajmy... fontanna wraz z tężniami, warzelnią soli oraz parkami (Zdrojowym i Tężniowym; w 2019 roku) zostały wpisane przez prezydenta Andrzeja Dudę na listę Pomników Historii.
- przeczytaj co mówił minister zdrowia:
- Konferencja prasowa premiera i ministra zdrowia - 28 stycznia 2021
- Ciechocinek - jedno z najbardziej znanych uzdrowisk w Polsce... umiera
redakcja autoflesz.com
W opracowaniu wykorzystano: Aldona Nocna, „Spacerkiem po Ciechocinku”, dla PUC SA