Wdzydze Kiszewskie, to kolejna perełka na mapie Polski. Zaledwie 160 km od Bydgoszczy lub 16,3 km od Kościerzyny (przez Sycową Hutę), można dojechać też pociągiem. Byliśmy tu w czasie majówki, owszem było zimno, ale to co zobaczyliśmy jest lekiem na chandrę i wysoki pozom cholesterolu. Zresztą zobaczcie sami.
fot. Krzysztof Golec©, autoflesz.com / zachód słońca, Wdzydze Kiszewskie...
Po częściowym poluzowaniu obostrzeń, żeglarze już planują powrót na jeziora (Wdzydze, Radolne, Jelenie czy Gołuń). Ale jeśli tu dotrzecie, to nie tylko łódki, rowery wodne, kajaki będą najważniejsze. Wdzydze mają jeszcze kilka atrakcji, w tym: skansen, cudowne widoki (przepiękne zachody i wschody słońca), przystań żeglarska PTTK, a przede wszystkim wieżę widokową (trzeba ja koniecznie zaliczyć, usługa płatna 10 zł w sezonie).
Muzeum – Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach Kiszewskich. Kronikarze twierdzą, iż to najstarsze w Polsce muzeum (pod chmurką), założone przez Teodora i Izydorę Gulgowskich w 1906 roku. Można powiedzieć, iż to charakterystyczna, jedna z najważniejszych atrakcji turystycznych na Kaszubach.
fot. Krzysztof Golec©, autoflesz.com
Aż 22 ha powierzchni, nad brzegiem jeziora Gołuń. Zabudowa – typowa kaszubska – chałupy, dworki, jest również szkoła, czynna kuźnia (podczas eventów), a także karczma (niestety w czasie obostrzeń nieczynna), wiatraki, a przede wszystkim warsztaty rzemieślnicze. Bardzo dokładni rachmistrzowie naliczyli ponad 50 zabytkowych obiektów z Kaszub i Kociewia, z okresu od XVII do XX wieku. Po zakończeniu pandemii, jeśli w ogóle to możliwe - miejscowi organizują tu imprezy podobne do tych, co niemal corocznie odbywały się w Biskupinie. Można zobaczyć pracę kowala, kołodzieja, bednarza czy pracowników tartaku. Starsze gospodynie uczą haftu czy malowania na szkle, to tradycyjne kaszubskie rękodzieło. Dodajmy – przepiękne i... czasochłonne, jak koronki z Koniakowa.
fot. Krzysztof Golec©, autoflesz.com
Stanica wodna PTTK
Jak mówią miejscowi - pływa się tu „na Wdzydzach”. Akwen łączy pięć jezior: Wdzydze, Radolne, Gołuń, Jelenie i Słupinko. We Wdzydzach Kiszewskich oczywiście natkniecie się na stanicę wodna PTTK, która podczas majówki było oficjalnie nieczynna. W sezonie wypożyczenie łódki będzie praktycznie niemożliwe.
Turyści, żaglarze nawiedzili w tym roku Mazury, ale Wdzydze czy Pojezierze Iławskie też ma sporo do zaoferowania, a ponadto jest tu bliżej i chyba spokojniej.
fot. Krzysztof Golec©, autoflesz.com
Wdzydze Kiszewskie - jak powiedzieliśmy wcześniej - to także stanica wodna PTTK, mekka żeglarzy i królestwo Kaszub. Cykliczne regaty, spotkania szantowe, obozy harcerskie to stały punkt programu. Woda jest czysta, spokojna, a widoki o zachodzie słońca są ulubionym miejscem dla fotografów przyrody.
Wieża widokowa
Wieża jest główną atrakcją wybudowana na terenie stanicy PTTK. Widać stąd „krzyż”, jaki tworzą tutejsze jeziora. Na samej górze, jeśli jest was więcej, poczujecie charakterystyczne drgania, co może wystraszyć turystów z „lękiem wysokości”. Ale wspinaczka na sam szczyt... bezcenna!
fot. Krzysztof Golec©, autoflesz.com
Długo, oj długo dojrzewał ten pomysł, aby stanęła tu wieża widokowa. Stało się to dzięki staraniom pracowników Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego oraz finansowemu wsparciu Eko-Funduszu i Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku.
Wieża widokowa ma wysokości 35,6 m, ale z dołu wydaje się, iż ma co najmniej 60 m. Jej drewniana konstrukcji (modrzew) ma trzy platformy widokowe wybudowane na wysokości 10-, 20- i 30 m, na szczycie jest tzw. wiata edukacyjna (opisy dot. cud-malina widoków, w tym jezior, flory i fauny). Z wieży można podziwiać panoramę Wdzydz Kiszewskich, zjawiskowe zachody i wschody słońca, wspominany krzyż Jezior Wdzydzkich i największą wyspę jeziora Wdzydze – Ostrowo Wielkie. Może to nie Jeziorak, najdłuższe jezioro w Polsce, ale przecież nie chodzi o licytację, jak podczas "Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy".
fot. Krzysztof Golec©, autoflesz.com
Ale, ale... dla ortodoksów
Kociewie to nie jest część Kaszub! Kociewie leży na styku dwóch województw: pomorskiego i kujawsko-pomorskiego. Etnografowie, geografowie, jak również rdzenni mieszkańcy zgadzają się w jednym - na wschodzie granicą Kociewia jest Wisła, na północy – powiat Tczew, na południu: okolice Świecia i Gruczna. Mówi się też o rzekach: Wda, Wierzyca i Dolna Wisła. Nam się podoba, bo to przecież nasi krajanie.
No tak, ale powinien być jeszcze zachód. Cóż, na zachodzie przenikają się wpływy trzech grup etnicznych: Kociewiaków, Kaszubów i Borowiaków. I każdy z mieszkańców będzie miał rację, ale powie, iż mieszka na Kociewiu.
fot. Krzysztof Golec©, autoflesz.com
Jest też inna teoria. Na zachodzie granica Kociewia przebiega aż pod Liniewo, Starą Kiszewę, Czarną Wodę i Śliwice. Aby pogodzić wszystkie strony dodajmy jeszcze kolejną informację - zachodnią granicą Kociewia jest rzeka Wda. Problem jednak będzie z tymi, co mieszkają po drugiej stronie rzeki.
Zatem najważniejsze - Kociewie to nie Kaszuby! To tak jakby zapomnieć o autochtonach mieszkających w Polsce np. w woj. podlaskim (Sejny, Augustów, Białystok). Przypomnijmy, że te mniejszości narodowe – czują się Polakami, ale mają zazwyczaj inne wyznanie (staroobrzędowcy, Żydzi czy Tatarzy). Przypomnijmy też Bieszczady, gdzie w wyniki operacji przesiedleńczej „Wisła” siłą wysiedlono rdzenną ludność np. Łemkowie, Bojkowie czy Ukraińcy. /źródło: kociewie.eu/
- Co takiego odmiennego drzemie na Kociewiu? Przede wszystkim gwara kociewska, która praktycznie jest już w zaniku, ubiór i haft kociewski (inny niż ten kaszubski) - czytamy w ruszajwdroge.pl.
fot. Krzysztof Golec©, autoflesz.com
Wdzydzki Park Krajobrazowy
Położony jest w północno-zachodniej części Borów Tucholskich, na południowo-zachodnim skraju województwa pomorskiego, w powiecie kościerskim. Park utworzono w czerwcu 1983 roku, powierzchnia wynosi 17,8 tysięcy ha. Lasy i zadrzewienia pokrywają 64 proc. tego unikatowego obszaru, wody stanowią ok. 11 proc.
W granicach Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego znajdują się grunty administrowane przez pięć gmin: Kościerzyna, Dziemiany, Karsin, Lipusz, Stara Kiszewa oraz Lasy Państwowe, na których gospodarują Nadleśnictwa Kościerzyna i Lipusz.
- Decyzją obradującej w Paryżu Międzynarodowej Rady Koordynacyjnej programu Człowiek i Biosfera, 2 czerwca 2010 r. Wdzydzki Park Krajobrazowy oraz parki: Tucholski, Wdecki i Zaborski, zostały włączone do Rezerwatu Biosfery „Bory Tucholskie” – czytamy na stronie wdzydzkipark.pl
- Niemal cały Park położony jest w dorzeczu Wdy. Na jego obszarze występują 53 jeziora o powierzchni powyżej 1 ha oraz około 100 mniejszych, na ogół bezodpływowych zbiorników zwanych oczkami – czytamy
Dominujące znaczenie dla ekosystemu ma tu jezioro Wdzydze, którego powierzchnia stanowi aż 76 proc. ogólnej powierzchni wodnej Parku.
redakcja autoflesz.com